Sarı kalker taşının dantel gibi işlendiği, farklı kültürlerin ve inançların yüzyıllardır hoşgörüyle bir arada yaşadığı Mardin, Türkiye’nin en etkileyici açık hava müzelerinden biridir. Eski Mezopotamya ovasına hakim manzaraları, büyüleyici mimarisi ve zengin tarihiyle unutulmaz bir seyahat deneyimi sunar.

Mardin seyahatinizde rotanıza eklemeniz gereken, mutlaka görülmesi gereken 15 tarihi ve kültürel durak:

1. Zinciriye Medresesi (Sultan İsa Medresesi)

1385 yılında Artuklu Sultanı İsa Bey tarafından yaptırılan medrese, çift kubbeli mimarisi ve yüksek avlusuyla dikkat çeker. Şehrin en üst noktalarından birinde yer alması sayesinde tüm Eski Mardin ve Mezopotamya ovasına hakim, büyüleyici bir panoramik manzara sunar.

2. Deyrulzafaran Manastırı

Süryani Kadim Cemaati’nin yüzyıllar boyunca dini merkezi olan manastır, 5. yüzyılda inşa edilmiştir. İçerisinde Hristiyanlık öncesine dayanan 4500 yıllık bir Güneş Tapınağı, 52 Süryani patriğinin mezarları ve bölgenin ilk matbaası yer almaktadır.

3. Dara Antik Kenti (Mezopotamya’nın Efes’i)

Doğu Roma İmparatorluğu’nun sınır garnizonu olan Dara, kayalara oyulmuş devasa su sarnıçları, kaya mezarları ve nekropol alanıyla büyüleyicidir. Yerin metrelerce altına inen zindan ve sarnıç yapıları kentin en popüler noktaları arasındadır.

4. Kasımiye Medresesi

Artuklular döneminde başlanıp Akkoyunlular döneminde tamamlanan bu 15. yüzyıl eseri, muazzam taş işçiliği kadar avlusundaki felsefi havuzuyla tanınır. Suyun kaynağından çıkıp havuza akışı; doğumu, çocukluğu, gençliği, yaşlılığı ve ölümü (mahşeri) temsil eden derin bir tasavvufi betimlemeye sahiptir.

5. Mardin Ulu Camii

Şehrin en önemli sembollerinden biri olan Ulu Camii, 12. yüzyıl Artuklu mimarisinin incisidir. Dilimli minaresi ve Mezopotamya ovasına bakan avlusuyla Eski Mardin silüetinin ana bileşenidir.

6. Mor Gabriel Manastırı (Midyat)

Dünyanın ayakta kalan en eski Süryani Ortodoks manastırlarından biri olan Mor Gabriel, 397 yılında kurulmuştur. Devasa yapısı, kesme taş mimarisi ve manevi atmosferiyle Midyat rotasının en değerli durağıdır.

7. Eski Mardin Sokakları ve Abbaralar

1. Cadde etrafına yayılan tarihi dar sokaklar, şehrin ruhunu hissetmek için idealdir. Evlerin altından geçen tünel benzeri geleneksel geçitler olan abbaralar, Mardin mimarisinin en özgün örneklerindendir.

8. Midyat Devlet Konukevi

Midyat’ın geleneksel taş konak mimarisini yansıtan konukevi, birçok dizi ve filme ev sahipliği yapmıştır. Terasından izlenebilen Midyat manzarası ve ince işlenmiş taş detayları keşfe değerdir.

9. Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi

Süvari kışlası olarak inşa edilen ve restore edilerek müzeye dönüştürülen yapı, Mardin’in kentsel tarihini, etnik yapısını ve geleneksel yaşam kültürünü yakından tanımak isteyenler için rehber niteliğindedir.

10. Mor Behnam (Kırklar) Kilisesi

569 yılında inşa edilen kilise, 5. yüzyıl azizlerinden Mor Behnam ve kız kardeşi Saro adına yaptırılmıştır. Ahşap işçilikli kapıları ve huzurlu avlusuyla dikkat çeker.

11. Eski PTT Binası (Şahtana Konağı)

1890 yılında Ermeni mimar Lole tarafından inşa edilen bina, sivil taş mimarisinin en görkemli konaklarından biridir. Dantel gibi işlenmiş taş balkonu ve görkemli cephesi fotoğraf tutkunlarının gözdesidir.

12. Revaklı Çarşı (Tellallar Çarşısı)

1. Cadde üzerinde yer alan çarşı, yol boyunca sıralanan revaklı (kemerli) mimarisiyle öne çıkar. Yöresel gümüşler, kök boyalı badem şekerleri ve bıttım sabunları için uğrak noktasıdır.

13. Tarihi Bakırcılar Çarşısı

Geleneksel el zanaatlarının yaşatıldığı Bakırcılar Çarşısı'nda çekiç sesleri arasında gezebilir, bakır ustalarının imzasını taşıyan otantik hediyelik eşyalar edinebilirsiniz.

14. Beyazsu Mesire Alanı (Nusaybin)

Mardin’in kurak ve sıcak atmosferine kısa bir ara vermek isteyenler için Midyat-Nusaybin arasında yer alan serin bir vaha. Akarsu üzerine kurulu ahşap çardaklarda yöresel balık veya ızgara yiyebilir, doğanın tadını çıkarabilirsiniz.

15. Şehidiye Camii ve Medresesi

13. yüzyılda inşa edilen yapı, ince yapılı ve detaylı süslemeli minaresiyle 1. Cadde üzerinde yürürken karşınıza çıkan en zarif tarihi yapılardan biridir.