Türk Dünyası Kültür Sanat ve Sinema Vakfı, kuruluşundan bugüne uzanan faaliyetlerini ve Türk dünyasına yönelik çalışmalarını özetleyen bir dijital kitap yayımladı. Vakfın Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Erdoğdu, eseri yüksek ilgi ve dikkate arz ederek takdir ve değerlendirmeleri için okurlara sundu.
Vakıf nasıl kuruldu?
Türk Dünyası Kültür Sanat ve Sinema Vakfı, 2021 yılında Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu Genel Başkanı Menderes Demir'in öncülüğünde kuruldu. Türkiye merkezli olarak yedi Türk cumhuriyeti ile özerk Türk topluluklarından önde gelen sinemacıların katılımıyla hayata geçirilen vakıf, Türk kültürü, sanatı ve medeniyetinin milli ve manevi değerlerini gelecek nesillere aktarmayı ve geniş bir coğrafyada tanıtmayı amaçlıyor.
Vakfın kuruluş süreci, aslında uzun yıllara yayılan ortak çalışmaların ürünü. Belgesel film festivali, film haftaları, sinemacılar şuraları ve çalıştaylar gibi bir dizi etkinliği önceleyen bu birikim, nihayetinde kurumsal bir çatı altında birleşti. Kurucu Başkan Menderes Demir, geçtiğimiz dönemde yapılan olağan mütevelli heyet toplantısında "Kurucu Onursal Başkan" ilan edildi.
Dijital kitap neler anlatıyor?
Başkan Erdoğan Erdoğdu'nun takdim yazısıyla okurlara sunulan dijital kitap, vakfın bugüne kadar gerçekleştirdiğü çalışmaların "kısa bir hafızası" niteliğinde. Eserde, festival serüveninden sinemacılar birliğinin kuruluşuna, saha gezilerinden uluslararası sempozyumlara kadar vakfın imza attığı organizasyonlar kronolojik biçimde yer alıyor.
Erdoğan Erdoğdu, takdim yazısında şu ifadeleri kullandı: "Türk Dünyası Kültür Sanat ve Sinema Vakfımızın kuruluşundan bugüne uzanan faaliyetlerini ve Türk dünyasına yönelik çalışmalarını özetleyen bu mütevazı dijital kitabı, yüksek ilgi ve dikkatinize arz etmekten büyük bir memnuniyet duyuyorum. Vakıf olarak bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz çalışmaların kısa bir hafızası niteliğindeki bu eseri takdirlerinize sunuyor; ilginiz ve kıymetli değerlendirmeleriniz için şimdiden teşekkür ediyorum."
Belgesel Film Festivali 11. yılına ulaştı
Vakfın en görkemli organizasyonu olan Türk Dünyası Belgesel Film Festivali, Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu ile müşterek düzenlenen yapı bünyesinde 11. yılını geride bıraktı. Festivalin temelleri yaklaşık 12 yıl önce Niğde'de atıldı; onuncu etkinlik Aralık 2025'te Niğde'de, 11.'si ise bu yıl Ankara'da gerçekleşti.
Bu yılki festivale yaklaşık 350 film başvurdu. Değerlendirmelerin ardından festival temasına uygun 136 film yarışmaya kabul edildi ve farklı coğrafyalardan 47 yapımlar finale kaldı. Ankara'daki üniversitelerde düzenlenen ücretsiz gösterimlerin ardından gala ve ödül töreni 9 Ekim'de Keçiören Belediyesi Yunus Emre Kültür Merkezi'nde yapıldı. Türk dünyasının kültür mirasını, insan hikâyelerini ve ortak değerlerini anlatan yapımların ödüllendirildiği festival, "Türk dünyasının belgesel Oscarları" olarak anılıyor.
Festival, Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü başta olmak üzere Türk Dünyası Belediyeler Birliği, TÜRKSOY, TİKA ve YTB'nin destekleriyle üniversiteler, meslek örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve medya üst çatı kuruluşlarının proje ortaklığında hayata geçiriliyor.
Sinemacılar Birliği Bişkek'te kuruldu
Vakfın öncülük ettiği en önemli yapılaşmalardan biri, Türk Dünyası Sinemacılar Birliği oldu. Belgesel film festivali, film haftaları ve sinemacılar çalıştaylarının doğal sonucu olarak 2023 yılında başlatılan kuruluş süreci, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te tamamlandı.
Kırgızistan Sinemacılar Birliği'nin ev sahipliğinde yapılan toplantıda, Kırgızistan, Kazakistan, Azerbaycan, Özbekistan, Tataristan, Çuvaşistan ve Türkiye'nin sinemacı birlik temsilcileri kuruluş protokolünü imzaladı. Törene Türkmen sinemasının duayeni Hocakulu Narlıyev, Kazakistan Sinemacılar Birliği'ni temsilen Kanat Torebay, Azerbaycan Sinemacılar Birliği Başkanı Rasim Balayev, Özbekistan Sinemacılar Birliği Başkanı Matyakub Matçanov, Türkiye'den Oyuncular Birliği Başkanı Renan Bilek ile Dr. Ali Gemuhluoğlu katıldı.
Protokol, Kırgızistan Kültür Bakanlığı binasında imzalanırken kurucular, bakanlık yetkilileri tarafından kabul edildi. Birliğin amacı, Türk dünyasındaki sinemacı meslek örgütleri arasındaki uluslararası ilişkileri geliştirmek, üyelerinin ortak çıkarlarını temsil etmek ve sinemacıların profesyonel gelişimini teşvik etmek olarak tanımlandı. Birliğin kuruluş süreci ise "Türk Dünyası Sinemacılar Birliğinin Hikâyesi" adıyla kitaplaştırıldı.
Yeni dönem: "Biz Birlikte Güçlüyüz"
Vakıfta yönetim, mayıs ayında yapılan olağan mütevelli heyet toplantısıyla yenilendi. Yeni dönem "Biz Birlikte Güçlüyüz" temasıyla başladı. Toplantıda Mütevelli Heyet Başkanlığı'na Osman Duyar, Onur Kurulu Başkanlığı'na Hocakulu Narlıyev, Yüksek İstişare Kurulu Başkanlığı'na İsmail Kahraman seçildi.
Yönetim Kurulu Başkanlığı'na yeniden Erdoğan Erdoğdu getirilirken yönetimde Ahmet Yeşiltepe, Erol Cihangir, Özcan Ayma, Renan Bilek, Ali Cenk Gülce, Umut Mete Soydan, Bilgehan Özen, Recep Çavdar, Yasin Cemal Galata, Alihan Erbaş, Nuh Mehmet Deniz, Salih Tanrıverdi ve Hakan Boz yer aldı. Vakıf Genel Müdürlüğü'ne Nevzat Gökalp atandı.
Vakıf, Ankara'dan Macaristan'a, Kırım'dan KKTC'ye uzanan geniş bir temsilcilik ağıyla çalışıyor. Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan ve KKTC'de ikişer temsilci bulunurken Amasya, Niğde ve Osmaniye'de de il temsilcilikleri faaliyet gösteriyor.
Bişkek'te bilgi şöleni sürüyor
Vakfın paydaş olduğu altıncı Uluslararası Türk Dünyası İletişim ve Sanat Sempozyumu, 22-25 Ekim tarihleri arasında Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te gerçekleşiyor. Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu öncülüğünde, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ve Kırgızistan Gazeteciler Birliği ev sahipliğinde, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi koordinasyonunda düzenlenen sempozyum, iletişim ve sanat alanında çalışan akademisyen, bilim insanı ve sanatçıları bir araya getiriyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü, TİKA ve YTB'nin doğrudan desteklediği sempozyumun sonucunda ortaya çıkacak bildiriler, Aralık 2026'da hem basılı kitap hem de e-kitap formatında yayımlanacak. Ayrıca Bişkek'te yürütülen görüşmelerde Türk dünyasının ortak sesi olacak bir haber portalının kurulum çalışmaları da ele alındı.
Planlanan projeler belli oldu
Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Erdoğdu, yeni dönemde hayata geçirilmeyi planlanan projeleri de açıkladı. Buna göre vakıf öncelikle uluslararası Türk Dünyası Kültür Sanat ve Hizmet Ödülleri etkinliğini ve uluslararası Türk Dünyası Film Festivali'ni başlatmayı hedefliyor. Ayrıca Türk dünyasının sinemacılarıyla ortak film projeleri üzerinde çalışılıyor.
Bu hedeflerin ilk adımları da atılmış durumda. Vakıf bu yıl Türk Dünyası Hizmet Ödülü'nü, uzun yıllar Türk dünyası gazeteciliğine hizmet etmiş isimlerden Davut Güleç'e takdim etti. Ödülü, Mütevelli Heyet Başkanı Osman Duyar ve Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Erdoğdu birlikte verdi.
Türk dünyası sinemasında hareketli haftalar
Vakfın çalışmaları, Türk dünyası sinemasında yoğun bir döneme denk geldi. 6. Korkut Ata Türk Dünyası Film Festivali, 3-7 Kasım tarihleri arasında İstanbul'da düzenlenecek. 20 bağımsız ve özerk ülkeden film ve sinemacının buluşacağı festivalde bu yıl ilk kez "Korkut Ata Film Yapım Desteği Fonu" verilecek. Desteklenecek projeler, 7 Kasım'da yapılacak ödül töreninde açıklanacak.
Başkan Erdoğan Erdoğdu, dijital kitabın takdiminde, vakfın Türk Dünyası sinema endüstrisi ile dünya film endüstrisi arasındaki bağı güçlendireceğini ve özellikle yapımcı ile yönetmenlerin kendi hikâyelerine, tarihi köklerine ve kültürlerine yönelmesinin teşvik edileceğini vurguluyor. Saha'dan Macaristan'a, Tataristan'dan Irak Türkmenlerine uzanan geniş bir coğrafyanın ortak kültürünü beyaz perdeye taşıma hedefi, vakfın önümüzdeki döneminin de pusulası olacak.
Dvthaberajansı/İstanbul
