Doğu ile Batı’nın, antik çağlar ile kadim medeniyetlerin kesişim noktası olan Türkiye, binlerce yıllık tarihi mirasını korumak ve gelecek nesillere aktarmak adına son yılların en kapsamlı restorasyon, envanter ve dijitalleştirme projelerini hayata geçiriyor.
Gerek "Geleceğe Miras" projeleri gerekse deprem bölgesindeki ihya seferberliği ve ulusal dijital envanter çalışmaları sayesinde Anadolu'nun dört bir yanındaki kültürel hazineler yeniden ayağa kaldırılıyor.
1. Taşlara Kazınmış Tarih Dijital Külliyata Dönüşüyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından başlatılan “Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi”, Anadolu’nun taş üzerindeki toplumsal hafızasını bilimsel metotlarla kayıt altına alıyor.
Saha Genişlemesi: İlk yıl Tokat, Denizli, İstanbul ve Diyarbakır olmak üzere 4 ilde başlayan saha çalışmaları, 18 ile yayıldı.
7 Bin Eser Kayıt Altında:
Taş işçiliği, hat sanatı, dönem estetiği ve kitabe bilgileri incelenerek yaklaşık 7 bin eser ortak ulusal veri tabanına aktarıldı. Geleceğe Dijital Miras: Oluşturulan ulusal dijital altyapı sayesinde, araştırmacılar ve gelecek kuşaklar Anadolu'nun kültürel birikimine tek noktadan erişebilecek.
2. Afet Bölgesinde 34 Milyar Liralık Kültürel İhya Seferberliği
Depremden etkilenen 11 ilde tarihi ve tescilli yapıların aslına uygun olarak restore edilmesi için devasa bir bütçe ayrıldı. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Vakıflar Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütülen çalışmalarda:
"Deprem bölgesinde tarihi ve kültürel mirasın ihyası için tamamlanan ve devam eden projelerin toplam büyüklüğü 34 milyar liraya ulaşıyor. Yıkılan ya da hasar gören asırlık camiler, kaleler ve vakıf eserleri özgün mimari dokularına sadık kalınarak yeniden ihya ediliyor."
3. Simgesel Yapılarda Hassas Mühendislik Ve Restorasyon
Türkiye genelinde devam eden restorasyon hamlelerinde, geleneksel koruma teknikleri ile modern koruma mühendisliği entegre ediliyor:
| Tarihi Yapı / Bölge | Yürütülen Çalışma / Durum | Önem / Hedef |
| Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi | Ana kubbe, minareler ve cephelerde güçlendirme / konservasyon. | Yapının deprem dayanımını artırarak özgün yapısını korumak. |
| Haydarpaşa Garı | Ahşap kazık ve zemin güçlendirmesi, restorasyon. | Zemin sıvılaşma riskine karşı hassas koruma. |
| Amos & Beçin Antik Kentleri | Kazı, konservasyon ve sosyal bilimler restorasyonu. | Antik yerleşim alanlarını turizme ve bilime kazandırmak. |
| Yedikule Hisarı (Hazine Kulesi) | Etaplar halinde sur ve kule restorasyonu. | 1600 yıllık tarihi dokuyu ayağa kaldırmak. |
Restorasyon çalışmalarında özgün doku nasıl korunuyor?
Eserler;
Tarihi eserlerin envanteri nerede toplanıyor?
Oluşturulan ulusal dijital veri tabanları sayesinde, kayıt altına alınan tüm kitabeler, mezar taşları ve taşınmaz kültür varlıkları dijital envanter sisteminde arşivlenmektedir.
