Binlerce yıllık tarihi, köklü medeniyet mirası ve eşsiz doğal güzellikleriyle Anadolu, insanlık tarihinin en önemli merkezlerinden biri olma unvanını koruyor. Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan kültür ve doğa hazinelerini, öne çıkan özelliklerini ve tam listesini sizler için derledik.

Tarihin Sıfır Noktasından Osmanlı Imparatorluğu’na: Anadolu’nun Evrensel Mirası

Doğu ile Batı'nın, kadim uygarlıklar ile doğanın buluştuğu Anadolu coğrafyası, insanlık tarihine yön veren yapılara ve alanlara ev sahipliği yapıyor. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından "Üstün Evrensel Değer" kabul edilerek koruma altına alınan bu alanlar, her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlıyor.

Türkiye’nin UNESCO yolculuğu, 1985 yılında listeye dahil edilen Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, İstanbul’un Tarihi Alanları ve Göreme Millî Parkı-Kapadokya ile başladı. Aradan geçen onlarca yılda Arslantepe'den Göbeklitepe'ye, Efes'ten Gordion'a kadar pek çok eşsiz değer bu prestijli listeye adını yazdırdı.

Türkiye’nin Öne Çıkan UNESCO Dünya Mirasları

Anadolu’nun dört bir yanına dağılmış olan bu alanlar; neolitik çağdan Antik Yunan ve Roma’ya, Hititler’den Selçuklu ve Osmanlı’ya kadar uzanan geniş bir tarihsel yelpazeyi temsil ediyor.

1. Tarihin Akışını Değiştiren Alan: Göbeklitepe (Şanlıurfa)

2018 yılında listeye eklenen Göbeklitepe, insanlık tarihinin bilinen en eski tapınak kompleksine ev sahipliği yapıyor. Günümüzden yaklaşık 12.000 yıl öncesine dayanan bu neolitik alan, yerleşik yaşama geçiş ve inanç tarihi hakkındaki tüm bildiklerimizi baştan yazdı.

2. Medeniyetlerin Kesişim Noktası: Efes Antik Kenti (İzmir)

2015 yılında UNESCO Dünya Mirası ilan edilen Efes, Antik Dünya'nın Yedi Harikası'ndan biri olan Artemis Tapınağı'na, Cel sus Kütüphanesi'ne ve Meryem Ana Evi'ne ev sahipliği yapıyor. Liman kenti kimliğiyle Roma ve Hellenistik dönemin en görkemli merkezlerinden biridir.

3. Doğal ve Kültürel Karma Miraslar: Kapadokya ve Pamukkale

Türkiye'de hem kültürel hem de doğal özellikleri nedeniyle "Karma Miras" statüsünde yer alan iki özel bölge bulunuyor:

• Göreme Millî Parkı ve Kapadokya (Nevşehir): Peri bacaları, yeraltı şehirleri ve kaya oyma kiliseleriyle masalsı bir atmosfer sunar.

• Hierapolis - Pamukkale (Denizli): Büyüleyici beyaz travertenleri ve antik termal kentiyle doğa ile tarihin iç içe geçtiği bir merkezdir.

Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirasları Tam Listesi

Aşağıdaki tabloda, Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan kültür ve doğa varlıklarını kabul yıllarına göre inceleyebilirsiniz:

Geleceğin Mirasları: UNESCO Geçici Listesi

Türkiye, Asıl Liste’deki varlıklarının yanı sıra onlarca kültür ve doğa alanıyla UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde de temsil edilmektedir. Sümela Manastırı, Trabzon; Akdamar Kilisesi, Van; Karain Mağarası, Antalya ve Zerzevan Kalesi, Diyarbakır gibi eşsiz yapılar kalıcı listeye girmek için adaylık süreçlerini sürdürmektedir.

Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki ilk eseri hangisidir?

Türkiye'den listeye dahil edilen ilk alanlar 1985 yılında birlikte kabul edilen Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, İstanbul’un Tarihi Alanları ve Göreme Millî Parkı-Kapadokya'dır.

Türkiye'deki Karma (Kültürel ve Doğal) UNESCO mirasları hangileridir?

Türkiye'de hem doğal güzellikleri hem de tarihi/kültürel değerleriyle karma miras kabul edilen 2 alan vardır:

1. Göreme Millî Parkı ve Kapadokya (Nevşehir)

2. Hierapolis - Pamukkale (Denizli)