Eski ismi "Sigi" olan köyün adının kökenine dair iki güçlü rivayet bulunuyor: Bunlardan biri Rumca "İncir", diğeri ise köyün huzurlu atmosferini niteleyen "Sessizlik" anlamına geldiği yönündedir.

Tarihin En Eski Tanığı: Başmelekler Kilisesi

Kumyaka’nın dünya çapında tanınmasını sağlayan en önemli yapı, dünyanın en eski kiliselerinden biri olarak kabul edilen Başmelekler Kilisesi'dir. Bizans döneminden günümüze ulaşan bu kutsal yapı, köyün tarihsel derinliğini ve dini mimari açısından taşıdığı değeri simgeliyor.

Mübadele Ruhu ve Kültürel Mozaik

Köyün bugünkü demografik yapısı, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki büyük dönüşümün izlerini taşıyor. Mübadele döneminde Girit ve Rumeli’den gelen Türk nüfusun bir kısmının bu köye yerleştirilmesiyle, Rum ve Türk kültürlerinin harmanlandığı özgün bir doku oluşmuştur.

Bursa’nın "Narenciye" Bahçesi

Kumyaka, coğrafi konumu sayesinde Bursa’nın diğer köylerinde görülmeyen bir tarımsal zenginliğe sahiptir.

• Narenciye Mucizesi: Portakal ve limon gibi narenciye ürünlerinin Bursa’da yetişebildiği tek köy olma özelliğini taşır.

• Zeytin ve Deniz: Bölgede zeytincilik temel geçim kaynağı olarak yaygınlığını korurken, balıkçılık geleneği de eskisi kadar yoğun olmasa da sürdürülmektedir.

Sakinlik Arayanların Adresi

Köyün dar ve çiçekli sokakları, tarihi taş evleri ve sakin sahili, şehir gürültüsünden uzaklaşmak isteyenler için ideal bir kaçış noktası sunuyor. Hem kafa dinlemek hem de Rum mimarisinin izlerini taşıyan sokaklarda gezinti yapmak isteyenler için Kumyaka, her mevsim farklı bir güzellik vaat ediyor.